Опубликовано 26 октября, 2025

Ամեոբա

Ամեոբան միաբջիջ կենդանի է, որն ապրում է հիմնականում քաղցրահամ ջրերում։ Այն չունի մշտական ձև։ Շարժվում և սնունդ է որսում հատուկ ելուստների՝ կեղծոտքերի  օգնությամբ։ Սնվում է միկրոօրգանիզմներով և սննդային մասնիկներով՝ դրանք «ներս քաշելով» բջջի մեջ։

Կանաչ էվգլենա

Կանաչ էվգլենան կենդանուն և բույսին նման միաբջիջ է։ Այն ունի քլորոպլաստներ, որոնց միջոցով արևի լույսով կարող է պատրաստել սնունդ՝ ինչպես բույսը (ֆոտոսինթեզ)։ Սակայն եթե լույս չլինի, կարող է սնվել պատրաստի օրգանական նյութերով՝ ինչպես կենդանին։ Շարժվում է մտրակով՝ բարակ երկար ելուստով, և սովորաբար ապրում է ջրում։

Հողաթափիկ ինֆուզորիա

Հողաթափիկ ինֆուզորիան իր ձևով հիշեցնում է փոքրիկ հողաթափ։ Այն ամբողջ մակերեսով պատված է բարակ մազիկներով՝ թարթիչներով, որոնց օգնությամբ արագ շարժվում և սնունդ է հավաքում։ Սնունդը մտնում է հատուկ բացվածքով՝ բերանիկով, իսկ ավելորդ նյութերը դուրս են գալիս այլ բացվածքով։ Ապրում է հիմնականում քաղցրահամ ջրերում։

Մայրենիի դասերը իմ կյանքի ամենակարևոր դասերից են։ Դրանք ինձ սովորեցնում են սիրել և պահպանել իմ լեզուն։ Երբ ես կարդում եմ հայ գրողների ստեղծագործությունները, ես ավելի լավ եմ հասկանում մեր ժողովրդի պատմությունն ու մտածողությունը։ Մայրենիի դասերին մենք սովորում ենք ճիշտ գրել և արտահայտվել։ Դա օգնում է ինձ ոչ միայն դպրոցում, այլև առօրյա կյանքում։ Յուրաքանչյուր նոր բառ, որ սովորում եմ, կարծես մի նոր դուռ է բացում իմ գիտելիքների աշխարհում։ Մայրենիի դասերը նաև զարգացնում են իմ երևակայությունը։ Երբ մենք գրում ենք շարադրություններ կամ պատմություններ, ես զգում եմ, որ կարող եմ ստեղծել իմ սեփական աշխարհը։ Դասերի ընթացքում մենք սովորում ենք նաև հարգել մեր մշակույթը և ավանդույթները։ Մայրենիի դասերը ինձ սովորեցնում են լինել ավելի ուշադիր և պատասխանատու։ Երբեմն դժվար է, բայց ես գիտեմ, որ այդ դժվարությունները ինձ ուժեղացնում են։ Մայրենիի շնորհիվ ես ավելի լավ եմ հասկանում իմ հայրենիքը։ Ես հպարտ եմ, որ սովորում եմ մայրենի լեզուն, որովհետև այն իմ ինքնության մի մասն է։

1. Ի՞նչ գիտություն է բուսաբանությունը։

ա) Կենդանիների մասին գիտություն
բ) Բույսերի մասին գիտություն
գ) Մարդու մարմնի մասին գիտություն

2. Ո՞րն է բույսի հիմնական կառուցվածքային միավորը։

ա) Արմատ
բ) Բջիջ
գ) Տերև

3. Ի՞նչն է բջջին տալիս կանաչ գույն։

ա) Միջուկը
բ) Քլորոպլաստը
գ) Բջջապատը

4. Ի՞նչ դեր ունի միջուկը։

ա) Պաշտպանում է բջիջը
բ) Կառավարում է բջջի աշխատանքը
գ) Պահում է ջուրը

5. Ի՞նչ է բջջապատը։

ա) Բջջի արտաքին ամուր շերտը
բ) Բջջի հեղուկ մասը
գ) Բջջի շնչառական օրգանը

6. Ո՞ր օրգանն է բույսը ամրացնում հողում։

ա) Ծաղիկ
բ) Արմատ
գ) Պտուղ

7. Ի՞նչ գործառույթ ունի տերևը։

ա) Ջուր է կլանում
բ) Կատարում է ֆոտոսինթեզ
գ) Պահպանում է սերմերը

8. Ո՞ր օրգանն է տեղափոխում ջուր և սննդանյութեր։

ա) Ցողունը
բ) Ծաղիկը
գ) Սերմը

9. Ի՞նչից է առաջանում պտուղը։

ա) Արմատից
բ) Ծաղկից
գ) Տերևից

10. Սերմի հիմնական նշանակությունն է՝

ա) Բույսի շնչառությունը
բ) Բույսի բազմացումը
գ) Ջրի պահպանումը

11. Ֆոտոսինթեզը տեղի է ունենում՝

ա) Արմատում
բ) Տերևում
գ) Սերմում

12. Ֆոտոսինթեզի համար անհրաժեշտ է՝

ա) Լույս
բ) Ջուր
գ) Ածխաթթու գազ
դ) Բոլորը միասին

13. Ֆոտոսինթեզի ընթացքում բույսերը արտադրում են՝

ա) Թթվածին
բ) Ավազ
գ) Քար

14. Ո՞ր նյութն է տալիս բույսին կանաչ գույն։

ա) Քլորոֆիլը
բ) Ցիտոպլազման
գ) Միջուկը

15. Ընձյուղը կազմված է՝

ա) Ցողունից և տերևներից
բ) Միայն արմատից
գ) Միայն ծաղկից

16. Պարզ տերևն ունի՝

ա) Մեկ տերևաթիթեղ
բ) Շատ տերևիկներ
գ) Սերմեր

17. Բարդ տերևը կազմված է՝

ա) Միայն մեկ մասից
բ) Մի քանի տերևիկներից
գ) Ծաղիկներից

18. Փոշոտումը դա՝

ա) Սերմի աճն է
բ) Ծաղկափոշու տեղափոխումն է
գ) Տերևի չորացումն է

19. Ո՞վ կարող է օգնել փոշոտմանը։

ա) Մեղուները
բ) Քամին
գ) Երկուսն էլ

20. Սերմից զարգանում է՝

ա) Նոր բույս
բ) Քար
գ) Ջուր

21. Բույսերի աճի համար անհրաժեշտ չէ՝

ա) Լույս
բ) Ջուր
գ) Պլաստմասսա

22. Բույսի կենսացիկլը սկսվում է՝

ա) Սերմից
բ) Ծաղկից
գ) Պտղից

23. Կենդանաբանությունը ուսումնասիրում է՝

ա) Բույսերը
բ) Կենդանիները
գ) Քարերը

24. Կենդանական բջջի հիմնական մասը չէ՝

ա) Միջուկը
բ) Ցիտոպլազման
գ) Արմատը

Սիրելի սովորող լրոցրու հարցաթերթիկը։

Վերնագիրը` մաթեմատիկայի 3֊րդ ուս.շրջանի ամփոփում

• Տեղադրիր մաթեմատիկա բաժնի հղումը։ 6-րդ դասարան մաթեմատիկա
• Պարտաճանաչ կատարե՞լ և բլոգիդ մաթեմատիկա բաժնում տեղադրե՞լ ես մաթեմատիկայի բոլոր առաջադրանքներն ու նախագծերը։ Այո-ոչ
• Ինչպե՞ս ես կատարում մաթեմատիկայի առաջադրանքերը, ընտրիր պատասխաններից մեկը՝
  կատարում եմ ինքնուրույն
  կատարում եմ ծնողներիս օգնությամբ
  մի մասը կատարում եմ դպրոցում, իսկ մյուս մասը՝ տանը
• Մասնակցել եմ ամենամսյա մաթեմատիկական ֆլեշմոբերին։ Այո-ոչ
• Մասնակցության դեպքում նշել, թե մեծամասամբ ո՞ր մակարդակի ֆլեշմոբին եք մասնակցում։ Առաջին մակարդակ, երկրորդ մակարդակ
• 1-ից 10 միավորային համակարգով գնահատիր 3-րդ ուսումնական շրջանում կատարածդ աշխատանքը:

10\9,5

• Անպայման լրացրու բացթողումներդ:

United Kingdom

I learn English, so I want to know more about the countries where people speak English. One of these countries is the United Kingdom. It is an island country in Europe. The United Kingdom includes England, Scotland, Wales, and Northern Ireland. Its capital city is London.

The United Kingdom has a population of more than 67 million people. The weather is usually rainy and cool. Many tourists visit this country every year because it has beautiful cities, museums, castles, and parks.

London is famous for its historical places and modern life. Tourists often visit Buckingham Palace, Big Ben, and the Tower of London. People in the UK enjoy sports, music, books, and travelling.

British teenagers usually go to school five days a week. After school, they spend time with friends, play sports, watch films, or use social media. Many children also have hobbies such as drawing, dancing, or playing musical instruments.

Learning English helps me understand British culture and communicate with people from different countries. I think it is important to respect other cultures and traditions.

Vocabulary

English Word	Armenian Meaning
country	երկիր
capital city	մայրաքաղաք
population	բնակչություն
island	կղզի
tourist	զբոսաշրջիկ
museum	թանգարան
castle	ամրոց
culture	մշակույթ
tradition	ավանդույթ
teenager	դեռահաս
hobby	հոբբի
communicate	հաղորդակցվել
respect	հարգել
language	լեզու
famous	հայտնի

Exercise 1 – Answer the Questions

1. What countries are part of the United Kingdom?

The countries that are part of the United Kingdom are England, Scotland, Wales, and Northern Ireland.

1. What is the capital city of the UK? The capital city of the UK is London.
2. What do tourists visit in London?

Tourists visit Buckingham Palace, Big Ben, and Tower of London.

1. What hobbies do British teenagers have?

British teenagers have hobbies such as drawing, dancing, and playing musical instruments.

1. Why is learning English important?

Learning English is important because it helps people understand British culture and communicate with people from different countries.

Exercise 2 – Fill in the Blanks

Use the words below.

(culture, tourists, capital, hobbies, language)

1. London is the capital city of the UK.
2. Many tourists visit the country every year.
3. English is an international language.
4. Teenagers have different hobbies after school.
5. It is important to respect another country’s culture.

Speak about the country whose language you learn.

Use these questions:

• What country do you learn about?
• Where is it located?
• What is its capital city?
• What famous places does it have?
• What do teenagers do there?
• Why is it important to learn its language?

Write 8–10 sentences about an English-speaking country.

Use:

• country vocabulary
• information about culture and people

201.  Տրված րառերից ական և ային ածանցներով նոր բառեր կազմի´ր:

Օրինակ՝ քաղաք – քադաքական, քաղաքային,

մանուկ — մանկական:

Լեռն-նական-նային, անձրև-ային-ական, բարեկամ-ային-ական, շուն-շնային, անձ(ն)-ային, զինվոր-ական, ցամաք-ային, ծնունդ-ային, տուն-ային-ական, անապատ-ային, դև-ական, դյուցազն-ական, աղաչ(ել)-ային, հրեշտակ-ական, ստրուկ-ային, տոհմ-ական, հանրապետ-ական(ություն), խորհուրդ-ական:

202.  Ընդգծված նախադասությունը (հեդինակի խոսքը) գրի՛ր ուրիշի ուղղակի խոսքից հետո, ուրիշի ուղղակի խոսքի մեջ:

Փոքրիկ իշխանն ասաց.

-Ինձ միշտ թվում էր, թե իմ տանն էի:

Նա խոստովանեց.

-Այն ժամանակ ոչինչ չէի հասկանում:

Փոքրիկ իշխանն ասաց. Ինձ միշտ թվում էր, թե իմ տանն էի,

— խոստովանեց նա,— այն ժամանակ ոչինչ չէի հասկանում։

203. Տրված տեքստերը համեմատի´ր, տաբերությունը գտի´ր և մեկ նախադասությամբ գրի´ր:

Ա. էդիսոնի ծանոթներր միշտ զարմանում էին, թե նրա  այգու դռնակը բացելիս ինչո՞ւ են այդքան չարչարվում: Մի անգամ բարեկամներից մեկն ասում է.

-Նման հանճարը չէ՞ր կարող մի կատարյալ դռնակ ունենալ:

-Սխալվում ես, դռնակը հանճարեղ է կառուցված,-պա- տասխանում է գիտնականը:

Բարեկամը զարմանամ է.

-Կատակո՞ւմ ես:

-Ո´չ: Դռան բռնակը միացրել եմ ջրախողովակներին: Առանց չափազանցնելու ասեմ, որ ամեն մի մտնող ստիպված քսան լիտր ջուր է լցնում ջրամբարը:

Բ. էդիսոնի ծանոթները մի գլուխ զարմանում էին, թե նրա այգու դռնակը բաց անելիս ինչո՞ւ են այդքան քրտինք թափում: Օրերից մի օր բարեկամներից մեկն ասում է.

-էղած-չեղածը դռնակ չէ՞, նման հանճարի ձեռքից չէր գա՞, որ մի տեղը տեղին դռնակ ունենար:

-Աչքիդ է երևում, դռնակը հանճարեղ է կառուցված,- պատասխան է տալիս գիտնականը:

Բարեկամի բերանը բաց է մնում.

-Ձեռ ես առնո՞ւմ:

-Չէ՜: Դռան բռնակը միացրել եմ ջրախողովակներին: Առանց մազը գերան դարձնելու ասեմ, որ ամեն մի ներս մտնող, ուզի թե չուզի, քսան լիտր ջուր է լցնում ջրամբարը:

Տեքստ Ա-ում օգտագործված է «չարչարվում» բառը, իսկ Բ-ում՝ «քրտինք թափում»

204. Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն հորինի´ր:

Հատու կ, համերգ, հիացմունք, հակառակվել, համոզվել, տաքուկ, հրկիզել, մոծակ, հարբուխ:

205.  Տրված բայերն այնպես փոխի´ր, որ պատասխանեն ի՞նչ արեց և ի՞նչ է արել հարցերին:

Օրինակ՝ թռչել — թռավ, թռել է:

Տեսնել-տեսավ, տեսել է, հասնել-հասավ, հասել է, մեռնել-մեռավ, մեռել է, սառչել-սառչեց, սառչել է, կորչել-կորավ, կորչել է, հագնել-հագավ, հագել է, փախչել-փախավ, փախել է, կպչել-կպավ, կպել է, իջնել-իջավ, իջել է:

206.  Փակագծերում դրված բառերից ո՞րն է ընդգծված բառի ուղիղ ձևը:

Ասել էի, որ տուն վարձեր ու իր իրերը տաներ: (Վարձել, վարձ)

Ուզածդ շատ բարձր վարձ էր, դրա համար էլ տղան հեռացավ  (Վարձել, վարձ)

Հիվանդի գլուխը կապեր ու գնար բժշկի հետևից: (Կապել, կապ)

Այսքան ամուր կապեր քանդելը հեշտ գործ չէ: (Կապել,

կապ)

Աղջիկը բարալիկ ծամեր ուներ: (Ծամել, ծամ)

Դեղը պիտի ծամեր ու կուլ տար: (Ծամել, ծամ)

Պարզ է, որ այդքանից հետո պիտի կտուրը կաթեր: (Կա­թել, կաթ)

Ամանում այծի կաթ էր: (Կաթել, կաթ)

207.  Տրված բառազույգերի  բաղադրիչները տեղափոխելով՝ նոր բարդ բառեր ստացի´ր:

Օրինակ ՝  ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղ- կաթերթ:

Ծովասուն, ձեռնամարտ:

Բևեռախույզ, երկրամերձ:

Ակնահաճո, մարդավաճառ:

Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի´ր:

208.  Ընդգծված բառերն ու արտահայտություններր տրված հոմանիշներից մեկով փոխարինիր այնպես, որ տեքստի ոճն ավելի մոտ դառնա խոսակցականին (ըստ անհրաժետության՝ կարող ես բառեր հանել, բառեր, բառաձևեր կամ բառերի դասավորություն փոխել):

Հնդկաստանի ջունգլիներում մի կնոջ վրա անսպասելիորեն վագր էր հարձակվել: Բայց կինը խուճապի չէր մատնվել, այլ կացնով նետվել էր վագրի վրա: Կարճատև պայքարից hhտո վագրը նահանջել էր: Արիության համար կնոջը պարգևատրել  էին մեդալով:

1.Անակնկալ, մեկ էլ, հանկարծ, հանկարծակի, հանկար- ծահաս:

2.Արշավել էր, գրոհել էր, հասել էր, նետվել էր;

3.Չէր ահաբեկվել, իրեն չէր կորցրել, գլուխը չէր կորցրել:

4 Հարձակվել էր, արշավել էր, գրոհել էր, հասել էր:

5.Կարճ, վաղանցուկ, վաղանցիկ, կարճժամանակյա, վայր­կենական, րոպեական:

6.Պատերազմ, մարտ, կռիվ, ճակատամարտ:

7.Ընկրկել էր, քաշվել էր, ետ էր քաշվել, ետ էր դարձել, ետ էր գնացել, ետ-ետ էր գնացել:

8.Կտրիճության, քաջասրտության, քաջության. խիզա- խության:

9.Պարգևել էին, նվիրել էին, շնորհել էին, տվել էին:

209.  Նախադասությունների ճիշտ հաջորդականությունը գտի՛ր և տեքստը վերականգնի՛ր:

Դա Մեքսիկայում աճող, այսպես կոչված. «քաղցր խոտի» մեջ է: Դա սախարոզից հազար անգամ քաղցր է: Մեքսիկացի գիտնականները նոր քաղցր նյութ են հայտնաբերել: Ի պատիվ XVI դարի իսպանացի բժիշկ Ֆրանցիսկո էրնանդեսի, որը դեղաբույսերի մասին շատ է գրել, այդ նյութն «էրնանդուլցինոմ» են անվանել:

210. Քո արտաքինի և բնավորության մասին պատմի´ր և պատմությունդ վերնագրի´ր:

21 1. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ այդ շարքի մի բառը չունի:

ա)ճանապարհ բ)Արձան     գ)Ըմբոստ              դ)Պապ         խոնարհ       վրձին          ընդարձակ             երգիչ

աշխարհ     զարդ      ընդդիմադիր          ձիապան

խորհուրդ   զվարթ     ընձուղտ                աղջիկ

շնորհք       վարձ       ըմբռնելի                լուսնյակ

212. Նախադասաթյունն րնդարձակի´ր՝ ո՞ւմ  կամ ինչի՞(ն) հարցերին պատասխանող բառեր կամ բառակապակցություններ ավելացնելով:

Ընդարձակ ակվարիումներն սպասում են:

Մարգագետնում հայրը նայում է:

Ձկներին ընտելացնում էին:

Երկար քայլելուց հետո հանդիպեցին:

213. Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բադադրի´ր (բաղադրյալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), քն(ի)ն, օտար, բազում, բնական, հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), պահ(ել):

Բ.  Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

Յուրաքանչյուր ածանցով քանի՞ բառ կազմեցիր:

1. Լրացրու բաց թողած տառերը (նաև կրկնակ)։

ա) Ազնվամորին (մոռ) վարղազգիների ընտանիքին պատկանող 1-1,5 մ բարձրությամբ թուփ է կամ կիսաթուփ։ Տերևները բարդ են՝ եռամասնյա, վերևից գրեթե մերկ ու կանաչ, ներքևից՝ թաղիկանման ու սպիտակավուն։ Ծախկաբույլը ո.կույզ է, ծաղկաթերթիկները սպիտակ են, պտուղը բազմակորիզավոր է։ Բույսը ծաղկում է հունիս-հուլիս, պտղակալում՝ հուլիս- օգոստոս ամիսներին։ Ձմեռելուց հետո բերք է տալիս միայն երկրորդ տարում ու չորանում երրորդ տարում։ Դեռևս հին հույներն ու հռոմեացիներն անտառից հավաքած ազնվամորու պտուղներն օգտագործել են ոչ միայն ուտելու, այլ և բուժական նպատակներով։

բ) Հայրենական ժողովր.ական բժշկության մեծ ազնվամորու պտուղների թուրմը լայն.րեն կիրառվում է գրիպի, մի շարք ցրտառական հիվանդությունների ժամանակ։ Պտուղները լայն կիրառում ունեն նաև լնդավտի, սակավարշնության, ստամոքսային ցավերի ժամանակ։ Օգտագործվում են նաև մարսողությունը լավացնելու և ալկոհոլային հարվածությունից սթափեցնելու նպատակներով։ Հայկական ժողովրդական բժշկության մեծ ազնվամորու պտուղները լայն կի.առում են ունեցել տենդային հիվանդությունների, իսկ ծաղիկների թուրմը՝ օդի կծածի դեպքերում։

2. Տրված բառերում մեկ տառը փոխելով` ստացիր նոր բառ և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր ստացված և առակա բառերի բացատրությունները:

Ականակիտ-ականակիր-Շատ մութ

այգաբաց-այգեբաց-Խաղողի վազերը բացելը հողից ազատելը

անութ-անուտ-թևատակ

աշտանակ-աշտանակ-ճրագարան

բրդել-բռնել-Ճանկել

գիրթ-գիրք-Շեշտակի

թափոր-թափոն-շքերթ

կտրիճ-կտրիչ-Քաջ

հերկել -հերքել-վարել

հրատարակել -հրատարակիչ-Հռչակել

շեղբ-սեղբա-Սայր

սկահակ-սկավակ-գավաթ

տարեգրություն-տարեգիրություն-տարեգիր

3.Յուրաքանչյուր բառաշարքում ընդգծել 5 բարդ ածական.
ա. պարսպապատ, հոգեպես, լիտրանոց, ամրակուռ, ձյունապատ, հանդարտ, մեծաշուք, դատարկ, նարնջագույն, ճերմակ
բ. խուճուճ, նկարազարդ, ոսկեհուր, հավասար, դեղնակարմիր, ձվաձև, կիսաեփ, դժբախտ, երիտասարդական
գ. նրբաթերթ, շեղակի, ծանրաշարժ, եռալեզու, առհավետ, սրածայր, համընթաց, ստահակ, հավերժ, պատրաստ:

4.Յուրաքանչյուր բառաշարքում ընդգծել 5 ածանցավոր ածական.
ա. բյուրեղյա, քնքուշ, ընկերական, դժվար, դժբախտ, ողորկ, դիպուկ, շքեղ, քաղցր, օտար
բ. նազելի, նիհար, մեծագույն, վստահ, դժգոհ, հարմար, խոսուն, բարի, գեղեցիկ, լիուլի
գ. բարի, մթին, պակաս, լավագույն, անգույն, կապույտ, ապաշնորհ, կոպիտ, գունավոր, վարար
դ. վարակիչ, օգտակար, վարարուն, ուրախ, ծարավ, հզորագույն, պղտոր, հրեղեն, վճիտ, գունատ:

5. Նախադասություններում տեղադրի՛ր տրված հոմանիշ բառերից մեկը:

• Տիգրան Պետրոսյանի /հակառակորդ, թշնամի/ տաղանդավոր շախմատիստ էր:
• Փչեց մեղմ /քամի, փոթորիկ/, և ծառերն օրորվեցին:
• Բոժոժավոր օձերը պոչի /կատարին, ծայրին/ ունեն զնգացող բոժոժներ:
• Քնած առյուծի վրայով մի մուկ  /սլացավ, վազեց/:

6.Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծի՛ր տվյալ նախադասությանը համապատասխանողը:

• Մի շարք գործարաններ բավականաչափ (տուժել, տուժվել ) են իրենց անփութության և անհեռատեսության պատճառով։
• Խոսքը (վերաբերում, վերաբերվում) է 5-րդ դարի հայ պատմիչների գործերին:
• Դատարանի կողմից (բռնագրավել, բռնագրավվել) էր նրա ամբողջ ունեցվածքը:
• Այդ լուրն ընկերոջը հաղորդելու համար Արան հեռախոսով (կապնվեց, կապվեց) նրա հետ:
• Նրա հպարտ հոգին (վրդովվել, վրդովել) էր բարեկամի անզգույշ մի խոսքը:
• Երիտասարդ ու անվարժ երգչի ձայնը անսովոր դահլիճում անակնկալ (հուզմունքից, հուզմունքով) դողում էր:
• Նույնը (վերաբերում, վերաբերվում) է նաև քննարկվող ծրագրին:
• Նա շատ բարեկիրթ է և բոլորին էլ հավասար է (վերաբերվում, վերաբերում):

7. Կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով տրված դարձվածային միավորները։

Վարդագույն ակնոցով նայել, ջրից չոր դուրս գալ, համբերության բաժակը լցվել, ձեռք մեկնել, քաղցր աչքով նայել։

Նա ամեն ինչի նայում էր վարդագույն ակնոցով։

Խարդախը կարողացավ ջրից չոր դուրս գալ։

Նրա համբերության բաժակը լցվեց։

Ընկերոջը օգնեց՝ ձեռք մեկնելով։

Մանկանը քաղցր աչքով նայեց։

8.Ո՞ր դարձվածքի իմաստն է սխալ բացատրված.
բերանը ջուր առնել – չխոսել
կյանքի ընկեր- ազնիվ, լավ ընկեր
դանակը ոսկորին հասնել-    համբերությունը հատնել
հոգու հետ խաղալ – ձեռ առնել

9.Ընդգծի’ր պարզ բառերը.
արագիլ, հրավեր, արձան, գոմեշ, գեղարդ, բարակ, ամրակ, բողոք, զարմիկ,դադար, գալար, հովար, հանդարտ, կաղամբ, հարուստ, կորուստ, պատում։

10.Ընդգծիր բարդ բառերը.
առաջնեկ, քննադատ, հախճապակի, փոխըմբռնում, ախորժալուր, տանտիկին,ձեռնարկ, հոգեթով, ամենուր, քառասուն, ձեռնասուն, շքամուտք, ինչքան, մշտապես, որտեղ, այսօր։

11.Ընդգծիր մեկից ավելի ածանց ունեցող բառերը.
անմնացորդ, համաստեղություն, երկնային, փախստական, ընդունելի, պարունակ, թարգմանչություն, հայրենիք, հարգանք, խորհրդական, ենթաշրջան, ձեռնարկություն, թերագնահատում, հակոտնյա, նախանձելի,բանտարկյալ։

12.Ընդգծիր բարդածանցավոր բառերը.
ձեռնտու, վարկառու, աչառու, զրպարտիչ, գործարանատեր, վիրակապարան,աչքաբաց, ավտոկայան, անհուսություն, տարրալուծում, լեզվաբանություն,հայազգի, թռչնաբուծարան, ուրվապատկեր, բնակատեղի, հեռուստացույց։

Համաշխարհային կրոնի հիմնական տեսակներն են՝ Քրիստոնեությունը, Իսլամը և Բուդդայականությունը:

Քրիստոնեություն
Քրիստոնեությունը միաստվածային կրոն է։Քրիստոնեության սրբազան գիրքը Աստվածաշունչն է՝ Աստծո խոսքը՝ ուղղված իր իսկ արարած աշխարհին։ Քրիստոնեության հիմնական հոսանքներն են՝ Կաթոլիկությունը, Ուղղափառությունը, Արևելյան հնագույն եկեղեցիները (այդ թվում՝ Հայ առաքելական եկեղեցին), Բողոքականությունը:
Քրիստոնեությունն ընդունում է Հին կտակարանի ավանդությունը՝ միակ Աստծո մասին, բայց դրա հետ մեկտեղ այն նաև բերում է Սուրբ Երրորդության գաղափարը, ըստ որի՝ Հայր Աստված, Որդի Աստված և Սուրբ Հոգին մի ամբողջական բնություն են։ Քրիստոնեությունում Աստծո 10 պատվիրաններն են.

1․Ես եմ քո Տեր Աստվածը, ինձանից բացի այլ աստվածներ չպիտի լինեն
քեզ համար:
2.Վերևում՝ երկնքում, ներքևում՝ երկրի վրա, և երկրի խորքի ջրերի մեջ
եղած որևէ բանի նմանությամբ քեզ կուռքեր չպիտի կերտես:
3.Քո Տեր Աստծո անունը զուր տեղը չպիտի արտասանես:
4.Հիշիր շաբաթ օրը, որպեսզի սուրբ պահես այն:
5.Պատվիր քո հորն ու մորը:
6.Մի սպանիր:
7.Մի շնանար:
8.Մի գողանար:
9.Քո հարևանի դեմ սուտ վկայություն մի տուր:
10.Ոչ քո մերձավորի տան, ոչ նրա ագարակի վրա աչք մի ունեցիր:

Իսլամ
Իսլամը համաշխարհային կրոնի տեսակներից է, որի հիմքը Ղուրանն է։ Իսլամ բառն ունի մի քանի իմաստ, բառացիորեն թարգմանվում է որպես «հնազանդություն»։ Այլ տերմինաբանությամբ իսլամը բացարձակ միաստվածություն է՝ Ալլահին (Աստծոն) ենթարկվելը։ Մարդիկ, ովքեր ենթարկվում են Ալլահին (Աստծոն), կոչվում են մուսուլմաններ։ Իսլամը վերջնական ձևով ներկայացվել է Մուհամեդ մարգարեի քարոզների ժամանակ, ով ստացել է տեղեկություններ նոր կրոնի մասին՝ Ղուրանի տեսքով։ Ամեն անգամ ճշմարիտ հավատքը թարմացնելու համար Աստված ուղարկում էր տարբեր ժողովուրդների մոտ իր առաքյալներին՝ այդ թվում Աբրահամին, Մովսեսին, Հիսուսին: Վերջին առաքյալը մարգարեներից Մուհամմադն է, ով մարդկությանը բերեց իսլամը պարզ և անձեռնմխելի տեսքով։ Ալլահ արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է Աստված, արարիչ, ամեն ինչի ստեղծող և կազմակերպիչ։ Բացի նրանից, ոչ ոք չունի այդ հատկանիշները։ Ալլահը միակն է ու ամենակարողը, չի ծնել ու չի ծնվել, և ոչ ոք նրան չի կարող հավասարվել։ Ալլահի առկայությունը անհրաժեշտ է, իսկ դրա բացակայությունն՝ անհնար։ Ըստ մուսուլմանների՝ նա չունի իրեն հավասարը, և դրանովարտահայտվում է իր եզակի լինելը։

Բուդդայականություն
Բուդայականությունը երեք համաշխարհային կրոններից մեկն է: Բուդայականությունը հիմնված է Սիդհարթա Գաուտամայի ուսմունքի վրա, որն ավելի հայտնի է «Բուդդա» անվանմամբ: Բուդդայական ուսմունքի համաձայն՝ նրա հիմնադիրը իր գործունեությունն իրականացրել է Հինդուստան ենթացամաքի հյուսիսային մասում գտնվող Մագադհա թագավորությունում՝ մ.թ.ա.VI-IV դարերն ընկած հատվածում:
Նա ճանաչված է որպես լուսավորյալ կամ պայծառափայլ անձնավորություն, ով իր կյանքը նվիրել է մարդկանց օգնելուն և մարդասիրական գաղափարները տարածելուն։Բուդդայականության երկու հիմնական ճյուղերն են «Թհերավադա» և «Մահայանա» ուսմունքները։ Թհերավադան լայնորեն տարածված է Շրի Լանկայում և Հարավարևելյան Ասիայում, Մահայանան՝ Արևելյան Ասիայում: Ի տարբերություն քրիստոնեության և իսլամի՝ այստեղ բացակայում է աստծո առաջնաստեղծ էությունը, բացակայում է հոգու անմահության գաղափարը, դժոխքի և դրախտի գոյությունը։ Ճշմարիտ ուղի անցնելուց հետո մարդը ձեռք է բերում անխռով հոգեվիճակ՝ նիրվանա, որին կարելի է հասնել մեդիտացիայի միջոցով:
Բուդայականությունն ունի 10 պատվիրաններ, դրանք են՝
1.Մի՛ կործանիր որևէ մեկի կյանքը (ոչ մեկին չզրկել կյանքից)
2.Մի՛ խլիր ուրիշի ունեցվածքը
3.Մի՛ ստիր
4.Մի՛ խմիր հարբեցնող խմիչքներ
5.Մի՛ զբաղվիր անօրեն հարաբերություններով

Այս հինգ պահանջները պարտադիր են բոլորի համար։ Հաջորդ հինգը միայն հոգևորականների համար են՝
1.Անժամանակ մի՛ սնվիր (որոշ դեպքերում նշվում է. ժամը 16-ից հետո
այլևս չսնվել)
2.Զարդեր մի՛ կրիր և խուսափի՛ր օծանելիքից
3.Քնի՛ր կոշտ անկողնում (չօգտագործել բարձ կամ փափուկ մահճակալ)
4.Խուսափի՛ր պարից, երաժշտությունից և զվարճախաղերից
5.Մի՛ ունեցիր ո՛չ ոսկի, ո՛չ արծաթ:

Հարցեր և առաջադրանքներ
1․ Որո՞նք էին համաշխարհային կրոնի հիմնական տեսակները։

Համաշխարհային կրոնների հիմնական տեսակները են, Բուդդայականություն, Քրիստոնեություն, Իսլամ:

2․Ի՞նչ իմաստ ունի Իսլամ բառը։

Իսլամ բառը նշանակում է հնազանդություն։
3․ Նշի՛ր բուդդայականության երկու հիմնական ճյուղերը։

Թհերավադա, Մահայանա
4․ Ո՞ր կրոնների խմբի մեջ է մտնում քրիստոնեությունը։

Քրիստոնեությունը մտնում է միաստվածային կրոնների խմբի մեջ։
5․Որո՞նք են քրիստոնեության հիմնական հոսանքները։

Կաթոլիկությու, Ուղղափառություն, Արևելյան հնագույն եկեղեցիներ, Բողոքականություն: